آموزش تصمیم‌ گیری نوجوانان یکی از مهم‌ترین آموزش‌هایی است که والدین، مربیان، معلمان و مشاوران باید در اختیار نوجوانان قرار دهند. مهارت تصمیم‌گیری، باعث افزایش اعتماد به نفس، مسئولیت‌پذیری و زندگی بهتر در نوجوانان می‌شود و به همین علت، آن‌ها برای این‌که بتوانند در مسیر زندگی، بهترین عملکرد را داشته باشند، نیازمند تصمیم‌گیری‌های درست و اصولی خواهند بود.

در ادامه این مطلب، قصد داریم بعضی از مهم‌ترین راه‌ها برای آموزش این مهارت به نوجوانان را در اختیار شما قرار دهیم که به کمک آن‌ها، می‌توانید به تقویت مهارت تصمیم‌گیری در نوجوانان کمک کنید.

مهارت تصمیم‌گیری نوجوانان

مهمترین تصمیم های نوجوانان

قبل از آموزش تصمیم‌ گیری نوجوانان، باید بدانید که نوجوانان در مسیر زندگی خود، نیازمند تصمیم‌گیری‌های مختلفی می‌شوند که اگر مهارت‌های تصمیم‌گیری درستی نداشته باشند، در این مسیر با مشکل مواجه خواهند شد. از جمله مهم‌ترین این تصمیمات، می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

  1. تصمیم‌گیری در خصوص مسیر تحصیلی آینده
  2. تصمیم‌گیری درباره انتخاب دوستان
  3. تصمیم برای نحوه استفاده از فضای مجازی
  4. تصمیم برای مدیریت زمان و تعیین اهداف شخصی

هریک از این تصمیمات، تاثیر بلندمدت و کوتاه مدت متفاوتی روی موفقیت فردی، تحصیلی و اجتماعی نوجوان شما خواهند داشت. به همین علت، خانواده‌ها، مربیان، معلمان و مشاوران، باید تلاش کنند تا با روش‌های درست و اصولی، مهارت تصمیم‌گیری را به نوجوانان آموزش دهند.

تقویت این مهارت در نوجوانان، باعث می‌شود تا آن‌ها به فردی مسئول، مستقل و آینده‌نگر تبدیل شوند. این مهارت نه‌تنها در دوره نوجوانی، بلکه در کل مسیر زندگی به کمک آن‌ها می‌آید.

آموزش مهارت تصمیم‌ گیری به نوجوانان

برای آموزش تصمیم‌ گیری نوجوانان شما می‌توانید از روش‌ها و استراتژی‌های مختلفی استفاده کنید. در این بخش، قصد داریم چند نکته ابتدایی را برای آموزش این مهارت به نوجوانان ارائه دهید و سپس در بخش‌های بعدی، روش‌های کاربردی را در این زمینه در اختیار شما قرار دهیم. از جمله مهم‌ترین این نکات، می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

  1. سعی کنید نوجوانان خود را راهنمایی کرده و بدون زیاده‌روی، نظرات خود را به آن‌ها ارائه دهید.
  2. دلایلی که پشت مشکل موردبحث وجود دارند را به شکلی دقیق بیان کنید تا نوجوان شما دقیقا با نوع مشکل و علت آن آشنا شود.
  3. سعی کنید با نوجوان خود گفتگو داشته باشید. شروع این گفتگو، باعث می‌شود تا نوجوان به شکل بهتری درباره عواقب موضوع فکر کرده و بتواند تصمیم‌گیری بهتری داشته باشد.
  4. درباره احساساتی که پشت تصمیم وجود دارد به دقت صحبت کنید.
  5. با هم همکاری داشته باشید تا بتوانید راه حل‌هایی را پیدا کرده و برنامه‌ای را برای تصمیم‌گیری درست ارائه دهید.

روش های تقویت مهارت تصمیم گیری نوجوانان

برای آموزش تصمیم‌ گیری نوجوانان شما می‌توانید از استراتژی‌ها و روش‌های مختلفی استفاده کنید که در این بخش، قصد داریم توضیحات کاملی را درباره هریک از این روش‌ها به شما ارائه دهیم:

1- تشویق به ارتباط آزاد

بهتر است، محیطی را برای نوجوان خود فراهم کنید که در آن احساس راحتی داشته باشد و بتواند افکار و نگرانی‌های خود را به‌راحتی مطرح کند. شما به‌عنوان والدین یا مربی نوجوان، باید آن‌ها را تشویق کنید که آزادانه درباره ایده‌ها، چالش‌ها و تصمیماتی که با آن روبه‌رو هستند صحبت کنند. در نتیجه باید بدون قضاوت به آن‌ها گوش دهید و سوالاتی از آن‌ها بپرسید که دقیقا متوجه منظور آن‌ها شوید.

مهارت تصمیم‌گیری نوجوانان

2- پیامدهای تصمیم‌گیری‌ها را در نظر بگیرید

در آموزش تصمیم‌ گیری نوجوانان باید به نوجوانان کمک کنید که نتایج بالقوه هر انتخابی که انجام می‌دهند را درک کرده و درباره پیامدهای کوتاه مدت و بلندمدت آن صحبت و گفتگو کنند. این کار به آن‌ها کمک می‌کند تا بتوانند تصمیم‌گیری‌های هوشمندانه‌تری داشته باشند که تاثیر مثبتی روی روابط و اهداف آینده آن‌ها داشته باشد.

3- درخواست مشاوره

یکی از تکنیک‌های کاربردی برای آموزش تصمیم‌گیری به نوجوانان، این است که آن‌ها را تشویق کنید که در مواجه با تصمیم‌گیری‌های دشوار، از بزرگسالان معتمد خود مثل معلمان یا والدین مشورت بگیرند. مشورت با دیگران، می‌تواند دیدگاه‌ها یا بینش‌های ارزشمندی را به آن‌ها ارائه دهد که شما باید اهمیت این موضوع را به آن‌ها توضیح دهید.

4- تامل و یادگیری را به نوجوانان بیاموزید

بعد از این‌که مفهوم تصمیم‌گیری هوشمندانه را به نوجوانان آموختید، زمان آن است که به آن‌ها آموزش دهید تا در مورد نتیجه تصمیمی که گرفته‌اند تامل داشته باشند. آن‌ها باید بدانند که چه چیزی باعث شد تا عملکرد بهتری داشته باشند و بتوانند تفاوتی را در نتایج رقم بزنند. شما باید روی این موضوع تاکید داشته باشید که اشتباهات آن‌ها فرصتی برای یادگیری و پیشرفت است.

5- مهارت‌های حل مسئله را به آن‌ها آموزش دهید

برای آموزش تصمیم‌ گیری نوجوانان نیازمند این هستید که تاکید و تمرکز بیشتری روی مهارت حل مسئله در آن‌ها داشته باشید. یک نوجوان قبل از تصمیم‌گیری، باید بتواند مشکل را به شکلی دقیق شناسایی کرده، راه‌حل‌های متنوعی را برای آن‌ها ارائه داده، راهکارها را ارزیابی کرده و در نهایت بهترین مسیر را برای تصمیم‌گیری خود انتخاب کند. تمرین منظم این مهارت، باعث می‌شود تا نوجوانان شما بتوانند تصمیم‌گیری‌های بهتری داشته باشند.

6- مسئولیت‌پذیری و پاسخگویی را به‌ آن‌ها آموزش دهید

برای این‌که نوجوان شما تصمیم‌گیری‌های بهتری داشته باشد، بهتر است مسئولیت‌پذیر و مستقل بودن را به آن‌ها آموزش دهید. این‌که نوجوان در قبال تصمیمات خود مسئول بوده و بتواند  پاسخگویی داشته باشد، مهارتی است که به آن‌ها تصمیم‌گیری بهتر را یاد می‌دهد. پاسخگویی نسبت به تصمیمات، باعث می‌شود تا نوجوانان قبل از تصمیم‌گیری بیشتر و بهتر فکر کرده و بتوانند به شکل بهتری با عواقب تصمیم خود مواجه شوند.

7- الگوسازی رفتار درست در حین تصمیم‌گیری را فراموش نکنید

یکی از مهم‌ترین مواردی که در کوچینگ نوجوانان یاد می‌گیرید، این است که والدین، اولین و مهم‌ترین الگوی نوجوانان برای یادگیری هر مهارتی هستند. نوجوان شما به طور مرتب رفتار شما در شرایط مختلف را بررسی کرده و اگر شما بتوانید رفتار درستی را در زمان تصمیم‌گیری از خود نشان دهید، باعث می‌شود تا آن‌ها هم بتوانند همین موضوع را الگوبرداری کرده و عملکرد بهتری در تصمیم‌گیری‌های خود داشته باشند.

مهارت تصمیم‌گیری نوجوانان

چالش های تصمیم‌ گیری در نوجوانان

یکی از مواردی که باعث می‌شود تا والدین تمرکز بیشتری روی آموزش تصمیم‌ گیری نوجوانان داشته باشند، این است که نوجوانان در مسیر تصمیم‌گیری، معمولا با چالش‌های زیادی مواجه می‌شوند. آن‌ها نه‌تنها باید این چالش‌ها را بشناسند، بلکه باید با نحوه برخورد با این چالش‌ها هم آشنا شده و بتوانند راهکارهایی را برای غلبه بر این چالش‌ها اتخاذ کنند. در ادامه، لیستی از این چالش‌ها را برای شما آورده‌ایم:

1- تأثیرپذیری از گروه همسالان

نوجوانان معمولا تاثیرپذیری بسیار زیادی نسبت به همسالان خود دارند و همین موضوع هم در بیشتر موارد باعث می‌شود تا تصمیم‌گیری برای آن‌ها سخت و دشوار باشد. آن‌ها در بیشتر موارد تلاش می‌کنند تا با تصمیم‌گیری‌هایی که مدنظر دوستانشان است، بتوانند توجه آن‌ها را به خود جلب کرده و تایید آن‌ها را بگیرند. برای غلبه بر این چالش، باید اهمیت منافع شخصی را به نوجوانان آموزش دهید و به آن‌ها یاد دهید که هر کسی، بسته به ارزش‌های زندگی خود، اهداف مختلف و تصمیم‌گیری‌های متفاوتی در زندگی خواهد داشت.

2- کمبود تجربه و دانش کافی

طبیعی است که نوجوانان به هیچ وجه به اندازه افراد بزرگسال تجربه و دانش کافی برای تصمیم‌گیری‌های درست و اصولی در زندگی را ندارند. به همین علت است که شما باید روی آموزش تصمیم‌ گیری نوجوانان تمرکز زیادی داشته باشید. در بیشتر موارد، ناتوانی در پیش‌بینی پیامدهای تصمیم‌گیری، یکی از مهم‌ترین فاکتورهایی است که باعث تصمیمات غلط نوجوانان می‌شود. پس بهترین راه برای غلبه بر این چالش، این است که درباره پیشبینی آینده و عواقب تصمیمات، آموزش‌های لازم را به آن‌ها ارائه دهید.

مهارت تصمیم‌گیری نوجوانان

3- نوسانات عاطفی و هویتی

با ورود به دوره نوجوانی، یکی از مهم‌ترین چالش‌هایی که برای نوجوانان به وجود می‌آید نوسانات عاطفی و هویتی است که باعث می‌شود تا آن‌ها تصمیم‌گیری‌های اشتباهی در مسیر زندگی خود داشته باشند. در این بازه سنی، معمولا نوجوانان تلاش می‌کنند که هویت اصلی خود را پیدا کنند و همین موضوع، باعث سردرگمی آن‌ها در فرایند تصمیم‌گیری می‌شود. این‌جاست که شما باید به‌عنوان یک راهنما در کنار او بوده و تلاش کنید تا نکات مهم برای تصمیم‌گیری را به‍ آن‌ها آموزش دهید.

5- فشارهای بیرونی

نوجوانان، معمولا در محیط‌های اجتماعی مختلفی مثل خانواده، جامعه و مدرسه قرار دارند و از هر طرف، فشارهایی به سمت آن‌ها وارد می‌شود. از جمله مهم‌ترین این فشارها، می‌توان به فشار برای انتخاب رشته تحصیلی، انتخاب شغل یا سبک زندگی اشاره کرد. یکی از مهم‌ترین مواردی که در این شرایط باید به آن دقت داشته باشید، این است که بتوانید محیطی امن را برای نوجوان خود فراهم کنید تا بتواند درباره این فشارها صحبت کرده و نکات مدنظرش را به شما بگوید.

6- ترس از شکست و قضاوت شدن

در دوران نوجوانی، معمولا افراد غرور زیادی دارند و همین موضوع، باعث می‌شود تا نگرانی زیادی درباره اشتباه کردن و قضاوت شدن توسط دیگران تجربه کنند. همین مسئله هم باعث می‌شود تا در بیشتر مواقع نتوانند تصمیمات هوشمندانه‌ای را برای زندگی خود بگیرند و در نتیجه در آینده با مشکل مواجه می‌شوند. برای آموزش تصمیم‌ گیری نوجوانان شما باید به آن‌ها یاد بدهید که از شکست خوردن ترسی نداشته باشند، از اشتباهاتی که مرتکب می‌شوند درس بگیرند و شکست خوردن بخشی از زندگی هر شخصی است.

علاوه بر این، می‌توانید به کمک آموخته‌های خود، به نوجوان آموزش دهید که نیازی به نگرانی درباره قضاوت دیگران ندارد و این قضاوت‌ها، همیشه و تحت هر شرایطی وجود دارند. پس این تصمیم‌گیری درست است که می‌تواند زندگی آینده‌ آن‌ها را متحول کند.

سخن پایانی

آموزش تصمیم‌ گیری نوجوانان یک آموزش کلیدی است که امروزه به دغدغه بسیار مهم اکثر والدین تبدیل شده است. برای یادگیری نحوه آموزش این مهارت به نوجوانان، بهترین راه شرکت در دوره‌های کوچینگ، آکادمی کوچینگ ایما است. در این آکادمی، شما می‌توانید به دوره تخصصی کوچینگ نوجوانان دسترسی پیدا کنید که در آن، جدیدترین تکنیک‌ها برای آموزش تصمیم‌گیری نوجوانان و بسیاری از مسائل دیگر به شما آموزش داده می‌شود. برای استفاده از این خدمات و شرکت در دوره‌های کوچینگ، کافی است که همین حالا با کارشناسان مجموعه کوچینگ ایما تماس بگیرید. آن‌ها مشاوره اولیه رایگان را در این زمینه به شما ارائه داده و راهنمایی‌های لازم را در اختیارتان قرار می‌دهند.

سوالات متداول

چرا آموزش تصمیم‌ گیری به نوجوانان اهمیت دارد؟

یادگیری این مهارت، می‌تواند تاثیر زیادی روی آینده تحصیلی، شغلی و شخصی نوجوانان داشته باشد و به همین علت، آموزش آن از اهمیت بالایی برخوردار است.

چه زمانی برای شروع آموزش مهارت تصمیم‌ گیری مناسب است؟

از سنین ابتدایی نوجوانی یعنی حدودا 12 سالگی، باید آموزش‌های لازم را به نوجوان خود ارائه دهید.

آیا آموزش تصمیم‌ گیری باعث استقلال نوجوان می‌شود؟

بله، یادگیری این مهارت، باعث می‌شود تا نوجوانان اعتماد به نفس بیشتری پیدا کرده و با تقویت مسئولیت‌پذیری، باعث استقلال آن‌ها می‌شود.

معلم‌ها و مشاوران چه نقشی در آموزش مهارت تصمیم‌گیری نوجوانان دارند؟

آن‌ها می‌توانند با ارائه تمرینات گروهی و مثال‌های واقعی، مهارت تصمیم‌گیری را به نوجوانان آموزش دهند.

چگونه می‌توان پیامدهای یک تصمیم اشتباه را به نوجوان آموخت؟

بهترین راه برای انجام این کار، گفتگو درباره تجربه‌ها و تاکید بر یادگیری از طریق اشتباهاتی است که نوجوانان مرتکب می‌شوند.