مدیریت استرس والدین یک امر ضروری برای حفظ امنیت خانواده است. در بسیاری از موارد، وقتی که والدین دچار استرس و اضطراب شدید می‌شوند، با مشکلات زیادی درگیر شده و می‌توانند هم روی والدین دیگر و هم روی فرزندان تاثیرگذار باشند. به همین علت، یادگیری تکنیک‌های مدیریت استرس برای آن‌ها ضروری بوده و والدین حتما باید این تکنیک‌ها را در زندگی روزمره خود اعمال کنند.

در ادامه این مطلب، قصد داریم کمی بیشتر درباره استرس والدین، دلایل بروز این استرس و علائم آن و همین‌طور راهکارهایی برای کنترل و مدیریت استرس در والدین صحبت کرده و اطلاعاتی را به شما ارائه دهیم.

مدیریت استرس والدین

استرس در والدین به چه صورت است؟

استرس در والدین، معمولا به شکل‌های مختلفی بروز پیدا می‌کند که برای مدیریت استرس والدین، در ابتدا باید بدانید نحوه بروز آن‌ها به چه شکل است. وقتی که استرس والدین بیشتر می‌شود، می‌تواند به طور مستقیم روی سلامت روان و پویایی اعضای خانواده تاثیرگذار باشد. از جمله علائم رایج استرس در والدین، می‌توان به تحریک‌پذیری زیاد، مشکل در خوابیدن، خستگی مداوم، از دست دادن علاقه به سرگرمی‌های مختلف و علائم جسمی مثل سردرد یا تنش عضلانی را به همراه داشته باشد.

در بیشتر موارد، وقتی که والدین وقتی که استرس شدیدی می‌گیرند، ممکن است انتقادگرتر، بی‌حوصله‌تر یا از نظر عاطفی غیرقابل دسترس شوند. در بیشتر موارد والدین در این شرایط کاملا بی‌حوصله شده و صبرشان به شدت کم می‌شود. علاوه بر این، آن‌ها به نکات مراقبت از خود مثل خوابیدن، بهداشت و غذاخوردن کمتر توجه می‌کنند و از موقعیت‌های اجتماعی هم دوری می‌کنند. از جمله علائم شناختی استرس در والدین هم می‌توان به مشکل در تمرکز، احساس مسابقه با زمان و تلاش برای تصمیم‌گیری‌های مختلف اشاره کرد.

مدیریت استرس والدین

راهکارهای مدیریت استرس والدین

برای مدیریت استرس والدین شما می‌توانید از راهکارهای مختلفی استفاده کنید که در جدول زیر، برخی از مهم‌ترین این راهکارها را به شما معرفی کرده‌ایم:

راهکارهاتوضیحات
تشخیص علائم استرسدر اولین قدم وقتی که استرس می‌گیرید، برای مدیریت آن باید بتوانید علائم استرس را تشخیص دهید. آشنایی با این علائم، به شما کمک می‌کند تا بتوانید سریع‌تر و راحت‌تر آن‌ها را ردگیری کرده و بتوانید دلیل اصلی بروز استرس را پیدا کنید.
یک روتین منظم را ایجاد کنیدایجاد یک روتین ساختارمند روزانه، می‌تواند سنگ‌بنای مدیریت استرس در والدین باشد. شما باید با ایجاد روتین، ثبات، احساس امنیت و قابل پیش‌بینی بودن را به محیط خود بیاورید. این کار باعث می‌شود تا سطح اضطراب شما به میزان زیادی کاهش پیدا کند. در واقع شما باید انتظارات روشنی را از فعالیت‌های روزمره خود داشته باشید. این کار به مدیریت زمان شما هم کمک زیادی می‌کند.
انجام فعالیت‌های آرامش‌بخشحتی وقتی سرتان شلوغ است، سعی کنید بازه‌ای از روز را به انجام فعالیت‌های آرامش‌بخش و فعالیت‌هایی که از آن‌ها لذت می‌برید اختصاص دهید. برای مثال، مطالعه کردن، بیرون رفتن با خانواده و فعالیت‌های این چنینی به مدیریت استرس شما کمک زیادی می‌کنند.
تمرین مراقبت از خودمراقبت از خود، مهم‌ترین اقدام برای مدیریت استرس والدین است. بسیاری از والدین گمان می‌کنند که اختصاص دادن زمان به خود، نوعی خودخواهی است، در حالی که این کار به شما کمک می‌کند تا روان سالم‌تری داشته باشید و بتوانید از استرس دوری کنید که این موضوع، تاثیر زیادی روی روابط خانوادگی شما خواهد داشت.
ذهن آگاهی را تمرین کنیدذهن ما، اغلب ممکن است درگیری نگرانی‌هایی از گذشته یا آینده باشد. ذهن آگاهی به ما کمک می‌کند تا بتوانیم در زمان حال حضور داشته باشیم و آرام بمانیم. صرف چند دقیقه در طول روز برای انجام این کار، به شما کمک می‌کند تا بتوانید برنامه روزانه خود را به شکل بهتری دنبال کرده و استرس و اضطراب خود را به حداقل برسانید. این کار به افزایش تمرکز شما هم کمک زیادی می‌کند.

تاثیر استرس والدین بر یکدیگر

شما زمانی می‌توانید اهمیت مدیریت استرس والدین را به‌خوبی بشناسید که با تاثیر استرس والدین بر یکدیگر آشنا شوید. زمانی که یکی از والدین با استرس و اضطراب شدیدی درگیر می‌شوند، می‌توانند تاثیر بسیار زیادی روی والدین دیگر هم داشته باشند. ابعاد مختلف این تاثیرگذاری، شامل موارد زیر می‌شوند:

  1. استرس، یکی از هیجانات منفی است که به‌راحتی بین افراد نزدیک بهم منتقل می‌شود. وقتی که یکی از والدین استرس یا اضطراب شدیدی داشته باشد، می‌تواند خیلی سریع این احساس را به والدین دیگر منتقل کند.
  2. تضعیف همدلی و صبر، از دیگر تاثیرات منفی استرس است. زمانی که سطح استرس والدین بالا باشد، درک متقابل و همدلی کاهش پیدا کرده و همین موضوع باعث کاهش صبر آن‌ها در برخورد با فرزندان هم می‌شود. در نهایت این مسئله ممکن است به مشاجره‌های شدید هم منجر شود.
  3. در بیشتر موارد، استرس شدید می‌تواند به افزایش تعارض‌های زناشویی هم منجر شده و از این جهت مشکلات جدی را برایتان به وجود بیاورد. به همین علت، برای کاهش اختلافات روزمره، بهتر است راهکارهای مدیریت استرس والدین را استفاده کنید.
  4. تاثیرات جسمانی و روانی متقابل هم جز دیگر تاثیرات عدم مدیریت استرس در والدین به شمار می‌آید. در بسیاری از موارد گزارش شده والدینی که با استرس یا اضطراب شدید درگیر هستند، مشکلات جسمی مثل سردرد، بی‌خوابی یا حتی مشکلات گوارشی را هم تجربه می‌کنند.
مدیریت استرس والدین

برای این‌که بتوانید تاثیر متقابل استرس و اضطراب را بین والدین به حداقل برسانید، می‌توانید از راهکارهایی مثل گفتگوی منظم و صادقانه درباره احساسات، حمایت متقابل به‌جای سرزنش، تقسیم مسئولیت‌ها به‌صورت عادلانه، مراجعه به مشاور خانواده در مواقع بحرانی و ایجاد زمانی برای استراحت و ارتباط مثبت دونفره اشاره کرد.

تاثیر اضطراب والدین بر کودکان

وقتی که صحبت از مدیریت استرس والدین می‌شود، باید بدانید که سطح بالای استرس و اضطراب در والدین، می‌تواند تاثیر منفی زیادی روی کودکان هم داشته باشد و باعث به وجود آمدن مشکلات جدی در کودکان و فرزندان شود. برای مثال، والدین خیلی راحت می‌توانند استرس و اضطراب خود را به کودکان منتقل کنند و کودکان اطلاعی درباره موقتی بودن این احساس ندارند و همین موضوع باعث می‌شود تا فضای خانواده فضایی ناامن، ترسناک و ناپایدار برای کودکان شود.

در بسیاری از موارد، وقتی که والدین استرس شدید خود را در خانواده بروز می‌دهند، این موضوع باعث به وجود آمدن الگوهای ناسالم رفتاری در کودکان شده و معمولا کودکانی که خیلی زیاد در معرض چنین محیطی قرار داشته باشند، احتمال بروز اختلالات اضطرابی در آن‌ها بسیار بالا خواهد بود. اختلال دلبستگی ناایمن، از دیگر تاثیراتی است که استرس و اضطراب شدید در محیط خانه می‌تواند روی کودکان داشته باشد و باعث شود تا آن‌ها در آینده در زندگی عاطفی خود با مشکلات شدیدی درگیر شوند.

در بسیاری از موارد ممکن است عدم مدیریت استرس والدین باعث شود تا عملکرد تحصیلی کودکان و همین‌طور روابط اجتماعی آن‌ها هم مختل شده و مشکلات جدی از این نظر به وجود بیاید. در نهایت باید بدانید که استرس شدید در محیط خانه، ممکن است باعث به وجود آمدن اختلالاتی مثل اختلال اضطراب جدایی، اختلال اضطراب اجتماعی، افسردگی کودک، اختلال وسواس فکری-عملی و فوبیاهای خاص در کودکان شود.

مدیریت استرس والدین

راه سریع از بین بردن استرس والدین

برای از بین بردن سریع استرس والدین، می‌توانید راهکارهای علمی را امتحان کنید که از جمله مهم‌ترین این راهکارها، می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

  • تنفس 8-7-4 را امتحان کندی. 4 ثانیه دم بگیرید، 7 ثانیه نفس را نگه دارید و 8 ثانیه بازدم داشته باشید.
  • مدیتیشن را فراموش نکنید که تاثیر زیادی روی مدیریت استرس در شما خواهد داشت.
  • ترک فضا به‌صورت موقت و پیاده‌روی کوتاه راهکار دیگری است که می‌توانید امتحان کنید.
  • سعی کنید احساسات خود را روی کاغذ بنویسید و به این ترتیب، تخلیه ذهنی داشته باشید.
  • گوش دادن به موسیقی‌های آرامش‌بخش هم می‌تواند به مدیریت استرس والدین در زمان کوتاه کمک کند.
  • لبخند زدن یا تماس فیزیکی با کودک یه راهکار کلیدی و بسیار کاربردی در این زمینه است.
  • سعی کنید حتما از جملات تاکیدی مثبت برای خودتان استفاده کنید. مثلا این جمله را با خود تکرار کنید که من بهترین تلاش خودم را انجام می‌دهم.
  • آب خنک بنوشید یا این‌که صورتتان را با آب سرد شستشو دهید.
مدیریت استرس والدین

در دوره کوچینگ والدین، توضیحات کاملی درباره این تکنیک‌ها ارائه شده و به طور کامل آن‌ها به شما آموزش داده می‌شوند.

دلایل فردی ایجاد استرس والدین

بسته به هر فرد، ممکن است دلایل مختلفی باعث به وجود آمدن استرس در والدین شود. برخی از والدین با کمال‌گرایی شدید درگیر هستند و وقتی به نتیجه دلخواه نمی‌رسند، استرس شدیدی را تجربه می‌کنند. عزت نفس پایین، از دیگر دلایل رایجی است که باعث به وجود آمدن استرس در والدین می‌شود. گاهی اوقات ممکن است والدین در دوره کودکی، تجربیاتی آسیب‌زا را تجربه کرده باشند و همین موضوع نیز باعث شده تا در بزرگسالی استرس و اضطراب شدیدی را تجربه کنند.

سبک مقابله‌ای ناسالم با استرس، عامل مهم دیگری است که باعث به وجود آمدن استرس در والدین می‌شود. نداشتن مهارت‌های ارتباطی و حل تعارض، از دیگر دلایل بروز استرس در والدین است. این احتمال وجود دارد که والدین حساسیت هیجانی بالایی داشته یا این‌که احساس گناه مکرر نسبت به فرزند خود داشته باشند.

آموزش کنترل استرس والدین

برای مدیریت استرس والدین آموزش‌های مختلفی وجود دارند که هرکدام از آن‌ها، می‌توانند کمک زیادی در این زمینه به شما کنند. برای مثال، شما باید منابع دقیق استرس خود را بشناسید. آیا رفتار فرزند باعث بروز این مشکل شده؟ فشار مالی یا نداشتن حمایت باعث شده استرس زیادی تجربه کنید؟ یا این‌که خودتان را دائما با دیگران مقایسه می‌کنید؟

مدیریت استرس والدین

سپس به کمک راهکارهای سریع کاهش استرس، ابتدا کمی خود را آرام‌تر کنید تا بتوانید دقیق‌تر این موضوع را بررسی کنید. در قدم بعدی باید سعی کنید راهکارهای طولانی مدت برای کاهش استرس را امتحان کنید که از جمله این راهکارها می‌توان به افزایش ذهن آگاهی، مدیریت گفتگوی درونی منفی و تقسیم وظایف اشاره کرد. فراموش نکنید که درخواست کمک از دیگران هم می‌‎تواند در این زمینه کمک زیادی به شما کند.

سخن پایانی

اگر شما هم بعد از آشنایی با روش‌های مدیریت استرس والدین دلایل بروز استرس در والدین و علائم این استرس به دنبال این هستید که اطلاعات بیشتر و تخصصی‌تری را در این زمینه به دست بیاورید، به شما پیشنهاد می‌کنیم حتما در دوره کوچینگ ایما که مخصوص والدین طراحی شده شرکت کنید. در این دوره شما مهارت‌هایی را یاد می‌گیرید که به میزان زیادی روی کاهش استرس و اضطراب کمک کرده و  از انتقال آن به والدین دیگر و کودکان جلوگیری می‌کند. برای شرکت در این دوره‌ها، همین حالا با کارشناسان آکادمی کوچینگ ایما تماس بگیرید.

سوالات متداول

چرا والدین با استرس و اضطراب زیادی درگیر می‌شوند؟

فشار مسئولیت زیاد، کم‌خوابی، فشار مالی و نگرانی درباره آینده، از مهم‌ترین دلایل بروز استرس در والدین هستند.

در زمان استرس شدید، چگونه والدین خودشان را کنترل و آرام کنند؟

تنفس عمیق، فاصله گرفتن از موقعیت و حداقل 10 ثانیه صبر کردن قبل از نشان دادن واکنش، از جمله بهترین راه‌ها برای انجام این کار هستند.

آیا استرس والدین روی فرزندان تاثیر می‌گذارد؟

بله، کودکان می‌توانند استرس و اضطراب والدین را حس کرده و ممکن است این موضوع باعث به وجود آمدن اختلالات مختلفی در آن‌ها شود.